Interview met Stella Marijn Pieterson (PvdD Zaanstad) over toegankelijke verkiezingen

Verschillende versies van het verkiezingsprogramma

De Partij voor de Dieren maakt voor elke verkiezing meerdere versies van het programma. Stella: "Dat is belangrijk, omdat niet iedereen dezelfde informatie nodig heeft of alles even makkelijk kan lezen.”

Stella vertelt dat er altijd een beleidsversie is. Dat is de meest uitgebreide en gedetailleerde versie. Deze is bedoeld voor mensen die diep in de onderwerpen willen duiken, en ook voor de partij zelf. Daarnaast is er een publieksversie. Die is korter en vooral gericht op de zaken die mensen in hun dagelijks leven echt merken als ze op de partij stemmen.

Daarnaast zijn er nog andere toegankelijke versies:

• een begrijpelijke versie
• een gebarentaalversie
• een ingesproken versie
• een Engelstalige versie
• een brailleversie (deze verschijnt later).

Waarom toegankelijkheid belangrijk is

Voor Stella is het niet meer dan logisch dat het programma toegankelijk moet zijn. Die vindt dat iedereen boven de 18 het recht heeft om te stemmen, en dus ook het recht heeft om te begrijpen waar een partij voor staat. “Als iemand niet kan lezen of geen toegang heeft tot goede informatie, kan diegene niet goed geïnformeerd stemmen. En dat ligt niet aan de persoon zelf, maar aan de drempels die de maatschappij opwerpt.”

Stella benadrukt dat mensen met een beperking vaak extra afhankelijk zijn van politieke keuzes. “Als je weinig geld hebt, of niet in elke baan kunt werken, of niet overal zelfstandig kunt komen, dan ben je kwetsbaarder voor beslissingen over zorg, vervoer, wonen en inkomen. Daarom moet juist deze groep goed kunnen begrijpen wat politieke partijen willen.”

Hoe de verschillende versies tot stand komen

De Partij voor de Dieren werkt altijd met een landelijk basisprogramma. Elke gemeente past dat aan op de lokale situatie. Voor Zaanstad doet de fractie dat in nauwe samenwerking met de vrijwilligers van de lokale werkgroep.

De toegankelijke versies komen vooral vanuit het landelijke team, behalve de brailleversie. Die wordt op dit moment door iemand gemaakt die dat zelf heeft aangeboden. Stella vertelt: “Niemand in de fractie kan zelf braille lezen, dus we moeten erop vertrouwen dat het goed gebeurt.”

Bij het maken van de inhoud van het programma wordt wel gekeken naar kennis binnen de partij. Zo worden mensen met expertise op bepaalde onderwerpen gevraagd mee te denken. Bij zorg worden bijvoorbeeld mensen met een zorgachtergrond betrokken. Op het partijcongres kunnen leden amendementen indienen om onderdelen te verbeteren. Vooral de jongerenvereniging van de partij let daarbij goed op toegankelijkheid, ook voor minder zichtbare beperkingen en neurodivergentie.

Belangrijkste toegankelijkheidsproblemen in Zaanstad

Volgens Stella zijn er veel problemen in Zaanstad, vooral op het gebied van fysieke toegankelijkheid. Dat gaat bijvoorbeeld over:

• het openbaar vervoer
• het stadhuis
• de routes tussen winkelstraat en station
• liften en roltrappen die vaak kapot zijn

Stella noemt het voorbeeld van de liften rondom het stadhuis: “Vaak werken de liften niet, en dat zie je pas als je ervoor staat. Je bent soms lang bezig met een omweg naar de andere lift. Als die het ook niet doet, kom je daar voor niets. De omgeving rondom het station en het stadhuis bestaat uit twee niveaus, dus goed werkende liften zijn noodzakelijk.”

De partij heeft eens een motie ingediend om te zorgen dat mensen eerder kunnen zien welke liften het wel of niet doen. Stella: “Het liefst in realtime, maar zelfs een simpel systeem waarbij informatie sneller beschikbaar komt, zou al helpen.” De motie werd weggestemd, tot teleurstelling van de partij.

Ook in de omgevingsvisie heeft de partij geprobeerd veel scherper op te nemen dat openbare ruimte voor iedereen toegankelijk moet zijn. Door hun inzet staat dat nu ook duidelijk in de tekst van het programma.

Daarnaast vroeg iemand uit de werkgroep recentelijk aandacht voor erkenning van de Hidden Disabilities Sunflower. Zaanstad bleek daar gelukkig al mee bezig te zijn. In andere gemeenten heeft de Partij voor de Dieren dit ook aangejaagd. “Dit is waarom het zo belangrijk is dat ondervertegenwoordigde groepen beter vertegenwoordigd worden”.

Stemmen in Zaanstad: hoe toegankelijk is dat?

“Van de 76 stembureaus in Zaanstad zijn er 51 toegankelijk”, vertelt Stella. “In elke buurt staat minimaal één toegankelijk stembureau.” Voor doven is op elk stembureau een tolk NGT beschikbaar via videobellen. Alle stembureaus hebben voorzieningen zoals een vergrootglas, heldere verlichting, een vergrote kandidatenlijst en een gehandicaptenparkeerplaats. Er zijn twee stembureaus waar blinde en slechtziende mensen ook kunnen stemmen met een geleidestrook naar de ingang en een stemmal met soundbox. Medewerkers van de stembureaus krijgen uitleg over het helpen van kiezers met een handicap. Inwoners van de gemeente krijgen vooraf informatie over toegankelijkheid van de stembureaus per post.

Contact met ervaringsdeskundigen

De partij probeert mensen met een beperking te betrekken, maar dat gaat vooral informeel. Vaak gebeurt het via het eigen netwerk. De PvdD-werkgroep in Zaanstad heeft gelukkig meerdere leden die ervaringsdeskundig zijn en verschillende beperkingen hebben. Dat helpt om scherp te blijven en betere keuzes te maken.

Er is geen vaste samenwerking met lokale klankbordgroepen. Een eerdere poging om zo’n samenwerking met Ieder(in) of vergelijkbare organisaties op te zetten, liep op niets uit. Dat was een paar jaar geleden. Toch staat de partij open voor meer contact via zulke routes.

Oproep aan inwoners

Stella benadrukt dat de Partij voor de Dieren altijd openstaat voor feedback. Stella zegt eerlijk dat die zelf ook niet alles weet en dat de partij graag wil leren. “Mensen die ergens tegenaan lopen, mogen altijd contact opnemen.” Toegankelijkheid hoort volgens Stella bij de kern van wat de partij belangrijk vindt: dat iedereen volwaardig kan deelnemen en dat iedereen een even sterke stem heeft.