Interview met Nick Bootsman (GL-PvdA Dordrecht) over toegankelijke politiek

Werken aan een toegankelijk verkiezingsprogramma

Nick is binnen zijn partij degene die zich voornamelijk inzet voor toegankelijkheid. Hij vertelt dat hij hard werkt aan een B1-versie van het verkiezingsprogramma. Dat is meer werk dan hij dacht, omdat hij door zijn beperking niet snel kan typen. Toch vindt hij het belangrijk dat het programma begrijpelijk is voor zoveel mogelijk mensen.

Eerst stond het verkiezingsprogramma op de website alleen in een soort bladerbare viewer. Dat werkte niet goed met schermlezers. Nick heeft geregeld dat er ook een goede PDF kwam die wél leesbaar is voor mensen die hulpmiddelen gebruiken. Hij test dat altijd zelf: als zijn eigen schermlezer het document voor kan lezen, dan weet hij dat anderen er ook iets aan hebben.

Daarnaast plaatst de partij op social media soms afbeeldingen met stukken uit het programma. Nick let er dan op dat er altijd een goede alt-tekst bij staat. Die maakt hij meestal zelf. Soms frustreert het hem dat collega’s een afbeelding plaatsen zonder tekstversie erbij. Dan moet hij alles opnieuw overtypen. Hij vraagt daarom vaak aan collega’s om de tekst die ze in een afbeelding zetten ook los aan te leveren.

Veel van dit werk doet hij in zijn eentje, omdat hij zelf vindt dat het belangrijk is. Hij zegt: "We kunnen onszelf niet serieus nemen als politieke partij als we dit niet doen."

Op dit moment heeft de partij nog geen NGT-versie (Nederlandse Gebarentaal) van het verkiezingsprogramma. Dat komt vooral door het beperkte budget en omdat er niemand in de partij is die NGT beheerst. Nick wil dit onderwerp nog wel bespreekbaar maken binnen het campagneteam.

Het belangrijkste is volgens hem dat er een begrijpelijke versie en een begrijpelijke samenvatting komen. Zo kan iedereen de hoofdpunten begrijpen, ook mensen die niet lang of goed kunnen lezen.

Waarom toegankelijkheid belangrijk is

Volgens Nick moet iedereen kunnen meedoen, zeker in de politiek. Mensen met een beperking zijn nu al ondervertegenwoordigd in de gemeenteraad en politiek in het algemeen. Als politieke partijen niet eens hun eigen informatie toegankelijk maken, laten ze volgens hem een grote groep mensen in de steek.

Hij ziet een duidelijk verschil met andere vormen van uitsluiting. Als een partij iets op social media zou plaatsen wat vrouwen of mensen van kleur uitsluit, zou iedereen boos worden. Maar als mensen met een beperking worden uitgesloten, lijkt dat soms “normaal”. Nick vindt dat onbegrijpelijk.

Samenwerking met ervaringsdeskundigen

Nick staat in nauw contact met de Adviesraad Sociaal en Dordt Inclusief. Dat zijn groepen met mensen die zelf een beperking of chronische ziekte hebben en die de gemeente adviseren. Als Nick vragen heeft of iets wil toetsen, kan hij altijd bij hen terecht. Hij vindt dat erg waardevol.

Soms organiseert de gemeente praktijktesten met deze groepen. Zo testten ze bijvoorbeeld welke laadoplossingen voor elektrische auto’s het meest toegankelijk zijn. Mensen met verschillende beperkingen deden mee: mensen met een visuele beperking, mensen die slecht ter been zijn en mensen die een rolstoel gebruiken. Uit die test kwam een duidelijke voorkeursoptie. Inmiddels is dat de enige toegestane laadoplossing in Dordrecht.

Tot nu toe zitten er nog geen mensen met een verstandelijke beperking in deze adviesgroep. De groep zoekt daar wel actief naar, maar het blijkt lastig om mensen te vinden die actief willen meedenken.

Belangrijkste toegankelijkheidsproblemen volgens de partij

Toegankelijkheid is een breed onderwerp. Daarom wil de partij dat de gemeente eerst een brede toegankelijkheidsscan uitvoert. Daarmee kan Dordrecht zien waar het misgaat.

Daarnaast vindt GroenLinks-PvdA dat de uitvoering van het VN-Verdrag Handicap veel te langzaam gaat. Landelijk mikken overheden op 2040, maar dat vindt Nick niet acceptabel. De partij wil dat Dordrecht onderzoekt of de doelen van het verdrag al in 2030 gehaald kunnen worden.

Ook staat er één heel concreet punt in het programma: er moet een stoplicht terugkomen bij een verpleeghuis. Bewoners van aanleunwoningen konden eerst zelfstandig naar het winkelcentrum oversteken. Maar sinds het stoplicht is weggehaald, durven veel mensen met dementie of andere beperkingen dat niet meer. Zij zien niet

goed wanneer ze mogen oversteken. Door het stoplicht terug te plaatsen, kan deze groep weer zelfstandig naar buiten.

Nick ziet dat sommige partijen vooral simpele, tastbare maatregelen noemen, zoals drempels verlagen. Hij vindt dat belangrijk, maar ook dat je verder moet kijken: toegankelijkheid is een basisvoorwaarde, en daar moet geld voor komen.

Hoe toegankelijk is Dordrecht nu?

Nick merkt dat er in de gemeente best veel weerstand is. Toen hij een motie indiende om alle stoepen in de stad toegankelijk te maken, moest hij uren bellen met andere raadsleden om steun te krijgen. Sommige partijen zeggen dat alles al geregeld is. “Maar als het al geregeld was, zou ik er niet mee komen,” zegt hij.

Soms stemmen partijen tegen puur uit politieke irritatie. Dat frustreert Nick. Hij merkt wel dat de Partij voor de Dieren en Denk bijna altijd meedoen. Meer conservatieve partijen moet hij overtuigen. Forum voor Democratie stemt bijna standaard tegen, omdat zij niet van regels houden.

Binnen zijn eigen fractie heeft hij veel vrijheid. Zijn collega's zeggen vaak: “Jij bent de expert, ga je gang maar.”

Toegankelijkheid tijdens verkiezingen

Nick heeft meerdere keren vragen gesteld over toegankelijke stemlocaties. De gemeente zegt dat bijna alle locaties toegankelijk zijn, maar ze gebruiken daarvoor niet dezelfde definitie als het ministerie. Een deur met een zware deurdranger kan volgens de gemeente “toegankelijk” zijn, maar in de praktijk niet voor iemand in een rolstoel.

Door zijn vragen is de Rekenkamer een onderzoek gestart. Die adviseert nu om meer maatregelen te nemen, zoals een bel bij zware deuren.

Nick kreeg ook een signaal van Dordt Inclusief over het huidige stadskantoor, de locatie waar de voelbare stemmal ligt voor blinde en slechtziende mensen. Daar liggen geen geleidelijnen naartoe, waardoor mensen de locatie niet zelfstandig kunnen vinden. De nieuwe burgemeester schrok daarvan en probeert nu vóór de verkiezingen tijdelijke geleidelijnen te plaatsen. In het nieuwe stadskantoor komen permanente lijnen.

Nick herinnert zich ook dat bij een recent stembureau een bordje ontbrak dat verwees naar de toegankelijke ingang. Daardoor stonden mensen voor drie treden zonder te weten waar ze heen moesten. Na zijn opmerkingen stonden er bij de volgende verkiezing wel duidelijke bordjes. “Zo simpel kan het zijn,” zegt hij.

Waarom toegankelijkheid belangrijk is voor de politiek

Volgens Nick is de taak van politici om alle inwoners te vertegenwoordigen. Maar dat kan alleen als iedereen volwaardig kan deelnemen. Hij vergelijkt toegangsproblemen voor

rolstoelgebruikers met andere vormen van uitsluiting. Bij een bordje "Verboden voor vrouwen" zou iedereen woedend zijn. Toch accepteren mensen soms wel dat een café ontoegankelijk is voor rolstoelgebruikers. Veel cafés in Dordrecht kunnen volgens hem niet eens bezocht worden met een rolstoel.

Mensen zeggen vaak: "Je kunt nooit 100% toegankelijk zijn." Nick vindt dat een dooddoener. Misschien lukt 100% niet, maar 80% moet volgens hem echt kunnen. En vooral: je moet het in ieder geval proberen.

Hij vertelt over een veganistisch eetcafé dat in een oud, moeilijk pand zat. Toch hebben zij het grotendeels toegankelijk gemaakt, met een goede oprijplaat en een toegankelijk toilet. Het bewijs volgens Nick dat het kán, als ondernemers maar willen.

Een boodschap aan andere lokale politici

Nick wil andere politici vooral meegeven dat zij in gesprek moeten blijven met ervaringsdeskundigen. Veel gemeenten lopen vast met de uitvoering van het VN-Verdrag Handicap. Dat is zonde, want gemeenten spelen juist een grote rol.

Hij vertelt dat Dordrecht nu eindelijk een goede inclusieagenda heeft. Dat is vooral te danken aan een GroenLinks-wethouder die hier veel energie in heeft gestoken en ervaringsdeskundigen actief uitnodigde om mee te denken. Het resultaat is dat er inmiddels tien eerder ontoegankelijke stoepen zijn aangepast. Maar volgens Nick zou dit niet afhankelijk moeten zijn van toevallig één wethouder die het belangrijk vindt. Dat zou vanzelfsprekend moeten zijn.

Hij waarschuwt dat het politieke klimaat kan veranderen. Dan bestaat het risico dat toegankelijkheid weer minder aandacht krijgt.