Handleiding voor het vertalen van verkiezingsprogramma’s naar de Nederlandse Gebarentaal

Download de handleiding Vertalen naar de Nederlandse Gebarentaal als PDF

De Nederlandse Gebarentaal is een volwaardige taal zonder schriftvorm. Omdat de Nederlandse Gebarentaal een visuele taal is, moet dit op video worden vastgelegd. Het bekijken van een video verschilt wezenlijk van het lezen van een tekst. Een geschreven tekst kent een opmaak met hoofdstukken, alinea’s en leestekens, waardoor de inhoud gestructureerd wordt aangeboden. De lezer kan eenvoudig vooruit- en terugbladeren, terwijl dit bij video aanzienlijk lastiger is.

Het uitgangspunt van deze handleiding is dat dove NGT-gebruikers verkiezingsinformatie zelfstandig kunnen volgen, inhoudelijk kunnen begrijpen en deze op een gelijkwaardige wijze kunnen gebruiken bij het maken van een stemkeuze.

Horende tolken NGT zijn vrijwel altijd tweede-taalleerders van de Nederlandse Gebarentaal. Dit is zichtbaar in hun manier van gebaren en hun taalgebruik, en kan van invloed zijn op de kwaliteit van vertalingen. Om die reden worden bij vertalingen van verkiezingsprogramma’s doorgaans dove vertalers en presentatoren ingezet.

Wijze van werken bij NGT-vertalingen

Lokale verkiezingsprogramma’s zijn vaak omvangrijk en tekstueel complex. Een volledige vertaling zou leiden tot zeer lange video’s en het risico op informatieoverbelasting vergroten.

Daarom wordt gewerkt met een samenvatting van maximaal twee tot drie A4-pagina’s als brontekst voor de NGT-vertaling. Deze samenvatting behandelt de belangrijkste thema’s die bij gemeenteraadsverkiezingen centraal staan, zoals wonen, zorg en welzijn, openbaar vervoer en mobiliteit en leefbaarheid en veiligheid, en andere voor gemeenteraadsverkiezingen relevante thema’s. De tekst is concreet en beknopt, geschreven in een toegankelijke, niet-juridische stijl en bevat een inhoudelijke selectie van informatie die voor kiezers relevant is.

De samenvatting vormt de basis voor de gebarentaalvertaling, waardoor de vertaling overzichtelijk en visueel aantrekkelijk blijft en dove kiezers de verkiezingsinformatie beter kunnen volgen en betrokken blijven.

Wanneer een politieke partij daarnaast beschikt over een versie van het verkiezingsprogramma in begrijpelijke taal, kan deze aanvullend worden aangeleverd voor de vertalers. Deze versie kan het vertaalproces ondersteunen bij het omzetten van abstracte, politieke en bestuurlijke begrippen, waarvoor niet altijd een direct equivalent bestaat in de Nederlandse Gebarentaal (NGT), mede als gevolg van het historische verbod op het gebruik van NGT in het dovenonderwijs.

Algemene adviezen

• Stel een samenvatting op van de belangrijkste speerpunten uit het verkiezingsprogramma.
• Werk deze uit tot een aantrekkelijke tekst, voorzien van toelichting of voorbeelden.
• Houd de tekst beknopt: maximaal twee tot drie A4-pagina’s.
• Laat de tekst vertalen door professionele vertalers NGT en presenteren door een native dove presentator. Laat de opgenomen vertaling altijd controleren door een dove gebaarder.
• Gebruik in de montage visuele elementen als ondersteuning van de inhoud, zoals afbeeldingen, logo’s, titels en opsommingen.
• Zorg ervoor dat de presentator/tolk gedurende de hele video goed en prominent in beeld is en niet wordt weergegeven in (een) postzegelformaat.
• Wanneer de video wordt ondertiteld, houd er rekening mee dat er dan twee visuele informatiebronnen in één video samenkomen. Dit wordt niet door iedereen gewaardeerd. Maak de ondertiteling daarom optioneel, of plaats de tekst naast de video op de website.
• Voor kleding van de presentator en de achtergrondkleur in de video bestaan richtlijnen, gebaseerd op onderzoek naar wat voor kijkers het meest prettig werkt.
• Tijdens de vertaling kunnen vragen ontstaan over de achtergrond of precieze betekenis van de geschreven tekst. De vertaler(s) dienen de mogelijkheid te hebben hierover met de opdrachtgever te overleggen.

Voorbeeld: overheidsinformatie in NGT

Nederlands Gebarencentrum

Zoals in de Wet Erkenning Nederlandse Gebarentaal is opgenomen werkt de overheid aan het toegankelijk maken van informatie in de Nederlandse Gebarentaal. Sinds een aantal jaren is informatie over een aantal verschillende onderwerpen op de website Overheid.nl beschikbaar in de Nederlandse Gebarentaal.

Bekijk de lijst van informatie van de overheid in Nederlandse Gebarentaal (NGT).

Als u in de lijst op één van de onderwerpen klikt, ziet u de versie in NGT én de uitgeschreven tekst waarop de NGT-versie is gebaseerd.