Belangrijke stappen voor de uitvoering van het VN-verdrag Handicap

Lobby

In 2023 startte het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) met het opstellen van een nationale strategie om de positie van mensen met een beperking te verbeteren. Deze moet ervoor zorgen dat Nederland in 2040 voldoet aan het VN-verdrag Handicap. Ieder(in) werd samen met leden en netwerkpartners betrokken bij de totstandkoming van het plan.

In 2022 stemde de Tweede Kamer voor een motie van Lucille Werner (CDA) over het opstellen van een meerjarige strategie om de positie van mensen met een beperking te verbeteren. Die strategie is nodig om te zorgen dat al het overheidsbeleid voor mensen met een beperking samenhangt en goed wordt uitgevoerd. Mensen met een beperking merken nog onvoldoende verbetering sinds het VN-verdrag Handicap in 2016 werd aangenomen.

Sessies met ervaringsdeskundigen, belangenorganisaties en ambtenaren

Het ministerie van VWS coördineert het opstellen van de Nationale strategie voor de implementatie van het VN-verdrag Handicap. In het voorjaar van 2023 organiseerde VWS een aantal bijeenkomsten met ervaringsdeskundigen, belangenorganisaties en ambtenaren van verschillende ministeries en lokale overheden. Daarna waren er schrijfdagen waarin de inbreng van alle partijen werd samengevoegd met al bestaande kennis, om zo te komen tot de strategie.

Doelen van 2025 tot 2040

Ieder(in) heeft gepleit voor een lange looptijd van de strategie, omdat ingrijpende veranderingen zoals wetwijzigingen of de transitie naar inclusief onderwijs nou eenmaal veel tijd kosten. Daarom is de nationale strategie een meerjarenplan van 2025 tot 2040.

De ‘Nationale strategie voor de implementatie van het VN-verdrag Handicap’ bevat ambities en doelen op alle levensdomeinen zoals zorg en ondersteuning, onderwijs, werk en inkomen, mobiliteit en wonen. In februari 2024 gaf het kabinet groen licht voor de nationale strategie.

Dit is een mijlpaal! Na jaren knokken hebben we eindelijk iets in handen om dwars door kabinetsperiodes en regeerakkoorden heen de achterstanden en uitsluiting van deze groep aan te pakken, en zo werkelijk het verschil te gaan maken in het dagelijks leven van ruim 2 miljoen mensen.
Illya Soffer, directeur van Ieder(in), bij de presentatie van de strategie

Werkagenda voor de uitvoering

De uitvoering van de doelen wordt in 3 blokken van 5 jaar uitgewerkt in een werkagenda. Voor Ieder(in) is het belangrijk dat die werkagenda meer is dan de optelsom van huidige beleidsplannen en beleidsprogramma's. Want dat alleen is onvoldoende om de ambities te bereiken. Ook mist nu de samenhang tussen het beleid, waardoor mensen voor elk domein van hun leven met andere wetten, regels en bureaucratie te maken krijgen.

De werkagenda moet hét instrument worden om in 2040 de eerste inclusieve generatie te realiseren. Het jaar 2023 was voor ons het jaar van de nationale strategie, 2024 wordt het jaar waarin we inzetten op een stevige en inclusieve werkagenda, met sterke betrokkenheid van Ieder(in), leden en netwerk.

Meer weten over de nationale strategie?
Bekijk onze antwoorden op veelgestelde vragen over de nationale strategie.

Facultatief protocol aangenomen: mensen met een beperking kunnen bij overheidsdiscriminatie een klacht indienen bij de Verenigde Naties


Het duurde lang, maar in 2023 gebeurde het dan eindelijk. Minister Conny Helder besloot namens het kabinet om het facultatief protocol bij het VN-verdrag Handicap aan te nemen.

Dat was goed nieuws voor mensen met een beperking die gediscrimineerd worden. Zij kunnen nu hun klacht voorleggen bij de Verenigde Naties, als zij vastlopen in het Nederlandse rechtssysteem. Ieder(in) en andere belangenorganisaties vroegen hier al jaren om.

Het facultatief protocol bij het VN-verdrag Handicap bepaalt dat je als individu of als belangengroep bij het VN-Comité een klacht kunt indienen als de overheid in jouw land zich niet aan het verdrag houdt. Het is dus een manier om als persoon je recht te krijgen als dat via nationale wetgeving niet lukt.

Het protocol geeft nieuwe mogelijkheden voor rechtvaardigheid en participatie. Samen [met de overheid] kunnen we werken aan een inclusieve samenleving waarin de rechten van mensen met een beperking of chronische ziekte volledig worden gerespecteerd en gerealiseerd.
Illya Soffer, directeur van Ieder(in)

Minister Conny Helder startte direct met het proces om dit mogelijk te maken. Voor het facultatief protocol wordt in 2024 goedkeuringswetgeving opgesteld. Deze wetgeving wordt na goedkeuring binnen het kabinet en advies van de Raad van State bij de Tweede Kamer voorgelegd.

Benieuwd naar meer informatie over de ratificatie van het VN-verdrag Handicap?

Lees ons artikel Kabinet besluit eindelijk tot ratificatie VN-protocol.