Handleiding voor toegankelijke pdf's en webpagina’s
Ieder mens heeft het recht om zo zelfstandig mogelijk mee te doen aan de maatschappij. Zelfstandig stemmen en het lezen van de verschillende verkiezingsprogramma's is daarvan een belangrijk onderdeel. Daarom is het belangrijk dat websites en apps toegankelijk zijn gemaakt. Want als dat zo is, kan écht iedereen ze gebruiken.
Belangrijk voor iedereen
Met iedereen bedoelen we bijvoorbeeld gebruikers met een visuele, cognitieve, auditieve of motorische beperking. De verschillende gebruikers hebben verschillende voorwaarden om een document of webpagina te lezen.
Een blinde gebruiker kan geen gebruik maken van een muis, maar gebruikt een toetsenbord in combinatie met een schermlezer of een brailleleesregel. Voor een gebruiker die een cognitieve beperking heeft is het onder andere van belang de teksten kort te houden en gebruik te maken van een duidelijke kop boven een alinea. Mensen die moeite hebben met lezen hebben baat bij eenvoudige en begrijpelijke tekst.
Als we deze richtlijnen toepassen kan iedereen documenten en webpagina’s beter lezen en begrijpen.
In deze handleiding geven we de belangrijkste richtlijnen op het gebied van toegankelijkheid.
Wat is WCAG?
WCAG staat voor Web Content Accessibility Guidelines: dit zijn internationale richtlijnen voor digitale toegankelijkheid. Ze zijn opgebouwd rond vier principes: Waarneembaar, Bedienbaar, Begrijpelijk en Robuust. Elk principe bevat meetbare succescriteria.
Een korte uitleg van de principes:
Waarneembaar
Gebruikers moeten de informatie op een webpagina of document kunnen waarnemen. Als in een afbeelding bijvoorbeeld informatie staat, dan is het belangrijk om te zorgen dat iemand die blind is, die informatie ook krijgt. Bij de meeste websites en documenten kunnen redacteuren die informatie eenvoudig toevoegen.
Bedienbaar
Gebruikers moeten de verschillende onderdelen op een webpagina kunnen bedienen. Zo is het bij formulieren belangrijk dat invoervelden en knoppen bedienbaar zijn, ook als iemand geen muis kan gebruiken, bijvoorbeeld vanwege een motorische beperking.
Begrijpelijk
De informatie en de interactie op een webpagina of document moet voor alle gebruikers begrijpelijk zijn. Denk bijvoorbeeld aan consistente structuur, navigatie en naamgeving.
Robuust
De webpagina moet informatie en interactie zo aanbieden dat die werkt in verschillende browsers en hulpapparatuur voor mensen met beperkingen.
Met het voldoen aan de richtlijnen van WCAG, wordt rekening gehouden met het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap.
Tien voorwaarden voor een toegankelijk verkiezingsprogramma in pdf
Voor de gemeenteraadsverkiezingen publiceren politieke partijen hun verkiezingsprogramma vaak als pdf-document. Niet iedereen leest een pdf op dezelfde manier: sommige mensen gebruiken een schermlezer, vergroten de tekst of veranderen de kleuren.
Een pdf toegankelijk maken vraagt geen technische kennis, maar vooral zorgvuldigheid bij het schrijven en het opmaken van het document. Door vanaf het begin rekening te houden met een aantal basisvoorwaarden, wordt voorkomen dat informatie verloren gaat en wordt aan de wettelijke eisen voldaan.
De onderstaande voorwaarden helpen om een verkiezingsprogramma in pdf-formaat te maken die duidelijk, leesbaar en toegankelijk is voor alle kiezers.
1. Maak een heldere structuur met koppen en lijsten
Gebruik echte koppen (Kop 1, Kop 2, Kop 3), geen vetgedrukte tekst als titel. Let op dat opsommingen ook als een semantische lijst worden opgenomen.
- Begin met één Kop 1 (titel van het programma of pagina)
- Gebruik Kop 2 voor hoofdstukken
- Gebruik Kop 3 voor paragrafen binnen een hoofdstuk
Toelichting
Een document of webpagina kun je vergelijken met een archiefkast met verschillende niveaus. Een document of webpagina heeft een soortgelijke structuur met koppen op verschillende niveaus (kopniveau 1, kopniveau 2 etc.).
De belangrijkste kop is kop1, let op dat iedere pagina maar een kop1 heeft. Daarna volgen trapsgewijs kop2/kop3/kop4/ et cetera.
Bijvoorbeeld:
- Kopniveau 1 <h1>
- Kopniveau 2 <h2>
- Kopniveau 3 <h3>
- Kopniveau 3 <h3>
- Kopniveau 2 <h2>
- Kopniveau 3 <h3>
- Kopniveau 4 <h4>
- Kopniveau 4 <h4>
- Kopniveau 3 <h3>
- Kopniveau 2 <h2>
Door plaatsing van koppen in deze structuur, kan iemand die met een toetsenbord werkt – bijvoorbeeld iemand die blind is – eenvoudig door de pagina navigeren met een schermlezer. Wanneer koppen niet juist zijn geplaatst, zal het toetsenbord de kop niet vinden en deze overslaan.
Voor wie
Een goede koppenstructuur helpt mensen die navigeren met een schermlezer. Maar ook mensen die minder leesvaardig zijn hebben voordeel bij een mooi gestructureerde tekst met koppen en korte alinea’s.
Hoe te checken
In bijvoorbeeld Microsoft Word: maak gebruik van stijlen. Dit is goed te controleren in het ‘navigatiedeelvenster’. Dat is te bereiken via het menu Beeld.
In het pdf-document zijn de koppen in de codelaag te herkennen aan een <H1>, <H2> etc element in de codelaag.
Een lijst is te herkennen in de codelaag van het pdf-document als een <L><LI><Lbl><LBody) is opgenomen. In het Word-document staat het knopje Opsommingstekens aan.
WCAG-criteria:
- 1.3.1 Info en relaties
- 2.4.6 Koppen en labels
2. Schrijf begrijpelijke en duidelijke tekst
Houd zinnen kort en vermijd jargon waar mogelijk.
- Gebruik geen vaktermen
- Gebruik actieve zinnen
- Vermijd lange alinea’s
Toelichting
Voor eigenlijk iedereen is een goede begrijpelijke tekst fijn om te lezen. Gebruik geen vaktaal of jargon en probeer zo veel mogelijk te schrijven naar praktische toepassing: wat betekent de informatie voor de lezer.
Voor wie
Helpt iedereen, vooral mensen met cognitieve beperkingen
Hoe te checken
Laat het verkiezingsprogramma door ‘gewone’ mensen lezen. Begrijpt iedereen wat er staat? Kunnen de mensen de tekst helemaal lezen?
WCAG-criteria:
- 3.1.5 Leesniveau
- 3.1.3 Ongebruikelijke woorden
3. Voeg alternatieve tekst toe aan afbeeldingen
Elke afbeelding die informatie overbrengt krijgt een alternatieve tekst.
- Beschrijf wat de afbeelding betekent in relatie tot de pagina.
- Decoratieve afbeeldingen: alt-tekst leeg laten
Toelichting
Formulieren zijn ook met spraakondersteuning goed in te vullen. Formulieren moeten voldoen aan tenminste drie eisen: een juiste tab-volgorde, gelabelde invoervelden en goede ondersteunende foutmeldingen.
Voor wie
Open het pdf-document in bijvoorbeeld Adobe Acrobat Pro en loop met een toetsenbord stap voor stap door de codelaag heen. Of laat het document voorlezen met een schermlezer zoals NVDA (voor Windows) of VoiceOver (Mac).
Hoe te checken
Tab volgorde: Met de tabtoets spring je van invoerveld naar invoerveld. Volgt de tab de juiste volgorde van de invoervelden? De juiste tab volgorde lijkt op de visuele volgorde.
Gelabeld invoerveld: Controleer het tekstlabel van het invoerveld. Als je met de tabtoets van veld naar veld springt moet het duidelijk zijn wat er ingevuld moet worden. Gebruik een schermlezer: de informatie moet hetzelfde zijn als wat op het scherm te zien is. Geef in tekst ook aan hoe een veld moet worden ingevuld. Bijvoorbeeld een datumveld dd-mm-jjjj of 01-01-2000.
Foutmelding: De foutmelding controleer je, door een verplicht veld niet in te vullen en toch op verzenden te klikken. Check vervolgens of de foutmelding correct gebeurt:
Slechte opties:
- Het veld kleurt rood: dit ziet de schermlezer niet,
- Foutmelding staat bovenaan de pagina terwijl de cursor bij het invulveld staat: de foutmelding wordt niet opgemerkt door de schermlezer,
- Een pop-up venster met daarin de foutmelding. Als de focus niet naar dit scherm gaat zal de schermlezer dit niet voorlezen.
Goede optie:
Na verzenden springt de focus direct naar de eerste foutmelding,
Een pop-up schermpje die de cursor gelijk meeneemt en de fout voorleest.
Als je op de OK toets in dat schermpje klikt verdwijnt het scherm en gaat de focus naar het eerstvolgende veld dat verkeerd of niet is ingevuld.
WCAG-criteria
- 1.3.2 Betekenisvolle volgorde
4. Plaats tekst niet als afbeelding
Belangrijke informatie mag niet uitsluitend in een afbeelding staan.
- Tekst in posters, banners of grafieken ook als echte tekst opnemen
- Infographics toelichten in de lopende tekst
Toelichting
Formulieren zijn ook met spraakondersteuning goed in te vullen. Formulieren moeten voldoen aan tenminste drie eisen: een juiste tab-volgorde, gelabelde invoervelden en goede ondersteunende foutmeldingen.
Voor wie
Open het pdf-document in bijvoorbeeld Adobe Acrobat Pro en loop met een toetsenbord stap voor stap door de codelaag heen. Of laat het document voorlezen met een schermlezer zoals NVDA (voor Windows) of VoiceOver (Mac).
Hoe te checken
Tab volgorde: Met de tabtoets spring je van invoerveld naar invoerveld. Volgt de tab de juiste volgorde van de invoervelden? De juiste tab volgorde lijkt op de visuele volgorde.
Gelabeld invoerveld: Controleer het tekstlabel van het invoerveld. Als je met de tabtoets van veld naar veld springt moet het duidelijk zijn wat er ingevuld moet worden. Gebruik een schermlezer: de informatie moet hetzelfde zijn als wat op het scherm te zien is. Geef in tekst ook aan hoe een veld moet worden ingevuld. Bijvoorbeeld een datumveld dd-mm-jjjj of 01-01-2000.
Foutmelding: De foutmelding controleer je, door een verplicht veld niet in te vullen en toch op verzenden te klikken. Check vervolgens of de foutmelding correct gebeurt:
Slechte opties:
- Het veld kleurt rood: dit ziet de schermlezer niet,
- Foutmelding staat bovenaan de pagina terwijl de cursor bij het invulveld staat: de foutmelding wordt niet opgemerkt door de schermlezer,
- Een pop-up venster met daarin de foutmelding. Als de focus niet naar dit scherm gaat zal de schermlezer dit niet voorlezen.
Goede optie:
Na verzenden springt de focus direct naar de eerste foutmelding,
Een pop-up schermpje die de cursor gelijk meeneemt en de fout voorleest.
Als je op de OK toets in dat schermpje klikt verdwijnt het scherm en gaat de focus naar het eerstvolgende veld dat verkeerd of niet is ingevuld.
WCAG-criteria
- 1.3.2 Betekenisvolle volgorde
5. Maak tabellen alleen voor echte tabellen
Gebruik tabellen alleen voor gegevens, niet voor lay-out.
- Zorg voor kolomkoppen
- Houd tabellen eenvoudig
Toelichting
Formulieren zijn ook met spraakondersteuning goed in te vullen. Formulieren moeten voldoen aan tenminste drie eisen: een juiste tab-volgorde, gelabelde invoervelden en goede ondersteunende foutmeldingen.
Voor wie
Open het pdf-document in bijvoorbeeld Adobe Acrobat Pro en loop met een toetsenbord stap voor stap door de codelaag heen. Of laat het document voorlezen met een schermlezer zoals NVDA (voor Windows) of VoiceOver (Mac).
Hoe te checken
Tab volgorde: Met de tabtoets spring je van invoerveld naar invoerveld. Volgt de tab de juiste volgorde van de invoervelden? De juiste tab volgorde lijkt op de visuele volgorde.
Gelabeld invoerveld: Controleer het tekstlabel van het invoerveld. Als je met de tabtoets van veld naar veld springt moet het duidelijk zijn wat er ingevuld moet worden. Gebruik een schermlezer: de informatie moet hetzelfde zijn als wat op het scherm te zien is. Geef in tekst ook aan hoe een veld moet worden ingevuld. Bijvoorbeeld een datumveld dd-mm-jjjj of 01-01-2000.
Foutmelding: De foutmelding controleer je, door een verplicht veld niet in te vullen en toch op verzenden te klikken. Check vervolgens of de foutmelding correct gebeurt:
Slechte opties:
- Het veld kleurt rood: dit ziet de schermlezer niet,
- Foutmelding staat bovenaan de pagina terwijl de cursor bij het invulveld staat: de foutmelding wordt niet opgemerkt door de schermlezer,
- Een pop-up venster met daarin de foutmelding. Als de focus niet naar dit scherm gaat zal de schermlezer dit niet voorlezen.
Goede optie:
Na verzenden springt de focus direct naar de eerste foutmelding,
Een pop-up schermpje die de cursor gelijk meeneemt en de fout voorleest.
Als je op de OK toets in dat schermpje klikt verdwijnt het scherm en gaat de focus naar het eerstvolgende veld dat verkeerd of niet is ingevuld.
WCAG-criteria
- 1.3.2 Betekenisvolle volgorde
6. Zorg voor voldoende kleurcontrast, gebruik van kleur
Tekst moet goed leesbaar zijn, ook voor mensen met slecht zicht.
- Donkere tekst op lichte achtergrond
- Gebruik kleur niet als enige betekenisdrager
Toelichting
Formulieren zijn ook met spraakondersteuning goed in te vullen. Formulieren moeten voldoen aan tenminste drie eisen: een juiste tab-volgorde, gelabelde invoervelden en goede ondersteunende foutmeldingen.
Voor wie
Open het pdf-document in bijvoorbeeld Adobe Acrobat Pro en loop met een toetsenbord stap voor stap door de codelaag heen. Of laat het document voorlezen met een schermlezer zoals NVDA (voor Windows) of VoiceOver (Mac).
WCAG-criteria
- 1.3.2 Betekenisvolle volgorde
7. Maak links duidelijk en beschrijvend
Gebruik linkteksten die uitleggen waar de link naartoe gaat.
Gebruik geen tekst als “Klik hier”
Gebruik wel: “Lees het volledige verkiezingsprogramma”
Voor wie
Open het pdf-document in bijvoorbeeld Adobe Acrobat Pro en loop met een toetsenbord stap voor stap door de codelaag heen. Of laat het document voorlezen met een schermlezer zoals NVDA (voor Windows) of VoiceOver (Mac).
Hoe te checken
Tab volgorde: Met de tabtoets spring je van invoerveld naar invoerveld. Volgt de tab de juiste volgorde van de invoervelden? De juiste tab volgorde lijkt op de visuele volgorde.
Gelabeld invoerveld: Controleer het tekstlabel van het invoerveld. Als je met de tabtoets van veld naar veld springt moet het duidelijk zijn wat er ingevuld moet worden. Gebruik een schermlezer: de informatie moet hetzelfde zijn als wat op het scherm te zien is. Geef in tekst ook aan hoe een veld moet worden ingevuld. Bijvoorbeeld een datumveld dd-mm-jjjj of 01-01-2000.
Foutmelding: De foutmelding controleer je, door een verplicht veld niet in te vullen en toch op verzenden te klikken. Check vervolgens of de foutmelding correct gebeurt:
Slechte opties:
- Het veld kleurt rood: dit ziet de schermlezer niet,
- Foutmelding staat bovenaan de pagina terwijl de cursor bij het invulveld staat: de foutmelding wordt niet opgemerkt door de schermlezer,
- Een pop-up venster met daarin de foutmelding. Als de focus niet naar dit scherm gaat zal de schermlezer dit niet voorlezen.
Goede optie:
Na verzenden springt de focus direct naar de eerste foutmelding,
Een pop-up schermpje die de cursor gelijk meeneemt en de fout voorleest.
Als je op de OK toets in dat schermpje klikt verdwijnt het scherm en gaat de focus naar het eerstvolgende veld dat verkeerd of niet is ingevuld.
WCAG-criteria
- 1.3.2 Betekenisvolle volgorde
8. Zorg voor een logische leesvolgorde
De inhoud moet logisch worden voorgelezen van links naar rechts en van boven naar beneden.
- Gebruik geen losse tekstvakken
- Gebruik geen complexe kolomstructuren
- Controleer de leesvolgorde na export naar pdf-formaat
Voor wie
Open het pdf-document in bijvoorbeeld Adobe Acrobat Pro en loop met een toetsenbord stap voor stap door de codelaag heen. Of laat het document voorlezen met een schermlezer zoals NVDA (voor Windows) of VoiceOver (Mac).
Hoe te checken
Tab volgorde: Met de tabtoets spring je van invoerveld naar invoerveld. Volgt de tab de juiste volgorde van de invoervelden? De juiste tab volgorde lijkt op de visuele volgorde.
Gelabeld invoerveld: Controleer het tekstlabel van het invoerveld. Als je met de tabtoets van veld naar veld springt moet het duidelijk zijn wat er ingevuld moet worden. Gebruik een schermlezer: de informatie moet hetzelfde zijn als wat op het scherm te zien is. Geef in tekst ook aan hoe een veld moet worden ingevuld. Bijvoorbeeld een datumveld dd-mm-jjjj of 01-01-2000.
Foutmelding: De foutmelding controleer je, door een verplicht veld niet in te vullen en toch op verzenden te klikken. Check vervolgens of de foutmelding correct gebeurt:
Slechte opties:
- Het veld kleurt rood: dit ziet de schermlezer niet,
- Foutmelding staat bovenaan de pagina terwijl de cursor bij het invulveld staat: de foutmelding wordt niet opgemerkt door de schermlezer,
- Een pop-up venster met daarin de foutmelding. Als de focus niet naar dit scherm gaat zal de schermlezer dit niet voorlezen.
Goede optie:
Na verzenden springt de focus direct naar de eerste foutmelding,
Een pop-up schermpje die de cursor gelijk meeneemt en de fout voorleest.
Als je op de OK toets in dat schermpje klikt verdwijnt het scherm en gaat de focus naar het eerstvolgende veld dat verkeerd of niet is ingevuld.
WCAG-criteria
- 1.3.2 Betekenisvolle volgorde
9. Formulieren
Gebruik geen pdf-formulieren, die zijn erg lastig om in te vullen door mensen met een beperking, zoals mensen die een schermlezer gebruiken.
Zet een formulier altijd op als een HTML-document.
Toelichting
Formulieren zijn ook met spraakondersteuning goed in te vullen. Formulieren moeten voldoen aan tenminste drie eisen: een juiste tab-volgorde, gelabelde invoervelden en goede ondersteunende foutmeldingen.
Hoe te checken
Tab volgorde: Met de tabtoets spring je van invoerveld naar invoerveld. Volgt de tab de juiste volgorde van de invoervelden? De juiste tab volgorde lijkt op de visuele volgorde.
Gelabeld invoerveld: Controleer het tekstlabel van het invoerveld. Als je met de tabtoets van veld naar veld springt moet het duidelijk zijn wat er ingevuld moet worden. Gebruik een schermlezer: de informatie moet hetzelfde zijn als wat op het scherm te zien is. Geef in tekst ook aan hoe een veld moet worden ingevuld. Bijvoorbeeld een datumveld dd-mm-jjjj of 01-01-2000.
Foutmelding: De foutmelding controleer je, door een verplicht veld niet in te vullen en toch op verzenden te klikken. Check vervolgens of de foutmelding correct gebeurt:
Slechte opties:
- Het veld kleurt rood: dit ziet de schermlezer niet,
- Foutmelding staat bovenaan de pagina terwijl de cursor bij het invulveld staat: de foutmelding wordt niet opgemerkt door de schermlezer,
- Een pop-up venster met daarin de foutmelding. Als de focus niet naar dit scherm gaat zal de schermlezer dit niet voorlezen.
Goede optie:
Na verzenden springt de focus direct naar de eerste foutmelding,
Een pop-up schermpje die de cursor gelijk meeneemt en de fout voorleest.
Als je op de OK toets in dat schermpje klikt verdwijnt het scherm en gaat de focus naar het eerstvolgende veld dat verkeerd of niet is ingevuld.
10. Exporteer correct naar pdf-document en controleer
- Maak het pdf-document vanuit het brondocument (Word/Docs/InDesign).
- Gebruik “Opslaan als pdf” of “Exporteren naar pdf (getagd)”
- Controleer of:
- Koppen herkend worden
- Tekst selecteerbaar is
- De pdf niet gescand is
Toelichting
Een goed pdf-document is gelabeld en heeft een zogenaamde codelaag. De codelaag wordt door hulpapparatuur gebruikt om het document voor te lezen. Zowel de volgorde van de code-elementen als de juiste elementen is belangrijk. Zonder een correcte codelaag zal een schermlezergebruiker het document niet kunnen lezen.
Hoe te checken
Een gelabeld document is te controleren in de programma’s:
Adobe Acrobat Pro, zet in dat programma de knop ‘Toegankelijkheidslabels’ aan.
PAC 2026 is een gratis programma. Dit programma geeft een melding dat het pdf-document niet gelabeld is.
Voor wie belangrijk
Noodzakelijk voor schermlezergebruikers. Voorkomt grote toegankelijkheidsproblemen.
WCAG-criteria
- 4.1.1 Parsing
- PDF/UA
Samenvatting
Een toegankelijk verkiezingsprogramma in pdf-formaat:
- Gebruikt echte koppen en lijsten
- Bevat alternatieve teksten bij afbeeldingen
- Heeft voldoende contrast
- Gebruikt duidelijke linkteksten
- Heeft een logische leesvolgorde
- Wordt goed geëxporteerd naar een gelabelde pdf
Zo is het programma leesbaar voor iedereen en voldoet het aan toegankelijkheidseisen (WCAG 2.2 AA).
Let op dat, elke keer als je de tekst van je verkiezingsprogramma in Word aanpast, het document als een nieuw PDF-document opgeslagen wordt. Je moet dan opnieuw de toegankelijkheid checken aan de hand van de 10 stappen.
Vijf adviezen voor een toegankelijke webpagina
Bezoekers gebruiken websites op verschillende manieren: met een muis, met het toetsenbord, op een mobiel scherm of met hulptechnologie zoals een schermlezer. Als een webpagina niet toegankelijk is, kan belangrijke informatie letterlijk onbereikbaar worden.
Digitale toegankelijkheid betekent dat alle gebruikers de inhoud kunnen vinden, begrijpen en gebruiken. Dit geldt niet alleen voor overheden, maar ook voor politieke partijen en campagnesites. Gelukkig hoeft een toegankelijke webpagina niet ingewikkeld te zijn. Met een paar duidelijke basisafspraken in tekst, structuur en beeldgebruik maak je al een groot verschil.
De onderstaande adviezen helpen alle medewerkers om webpagina’s te maken die begrijpelijk, goed navigeerbaar en in lijn met de geldende wetgeving zijn.
1. Gebruik koppen om structuur te geven
Gebruik echte koppen (H1–H6) om de pagina logisch op te bouwen.
- Eén H1 voor de paginatitel
- H2 koppen voor hoofdonderdelen
- H3 koppen voor subonderdelen
Maak geen koppen maken door alleen tekst vet of groot te maken Dat helpt schermlezergebruikers snel navigeren. Met de schermleesprogramma’s kun je de pagina filteren op koppen.
Hoe te checken
In een webpagina is dit te controleren door een screenreader te gebruiken: op Windows is dat NVDA, op een Mac heet dat VoiceOver. Met de sneltoets H kunnen je dan in het document van kop naar kop bladeren.
WCAG-criteria:
1.3.1 Info en relaties, 2.4.6 Koppen en labels
3. Voeg alternatieve-tekst toe aan afbeeldingen
Elke afbeelding die informatie overbrengt krijgt een korte beschrijving (alt-tekst).
- Beschrijf wat het beeld betekent, niet alleen wat je ziet
- Decoratieve afbeeldingen (Afbeeldingen die geen informatie vertellen) hebben geen alt-tekst – een lege alt=””.
Maakt beeldinformatie toegankelijk voor iedereen. Afbeeldingen die geen informatie geven worden dan door de hulpapparatuur als een schermlezer overgeslagen.
In de code van een webpagina wordt dan een lege alt toegevoegd, zoals:
<img src="/images_Hans_Lebbe_20_augustus_2016.jpg" width="1280" height="427" alt="">
Hoe te checken
Gebruik een schermlezer en bekijk de afbeeldingen in de code.
WCAG-succescriteria:
1.1.1 Niet-tekstuele content
4. Gebruik links die duidelijk zeggen waar ze naartoe gaan
Linkteksten moeten zelfstandig begrijpelijk zijn.
- Gebruik niet: “Klik hier”
- Gebruik wel: “Lees ons volledige verkiezingsprogramma”
Dat helpt gebruikers die via links navigeren. Gebruikers die geen of slecht zicht hebben gebruiken een schermlezer om door de tekst te bladeren. Deze leest alles voor, omdat dat veel extra tijd kost, gebruiken blinde gebruikers filters. Wanneer je filtert op links en dan een lijst met “klik hier” ziet geeft dat onvoldoende uitleg over de links.
Hoe te checken
Een schermlezer kan de links op een pagina tonen. Is het duidelijk waar de link naar verwijst, zonder de omliggende tekst?
WCAG-succescriteria:
2.4.4 Linkdoel
5. Zorg dat de pagina met het toetsenbord te gebruiken is
Alle functionaliteit moet bereikbaar zijn zonder muis. Gebruikers met slecht of geen zicht gebruiken alleen een toetsenbord in plaatst van een muis.
- Navigatie, knoppen en formulieren zijn bereikbaar met een toetsenbord in plaats van muis.
- De focus is zichtbaar. De actieve tekst of link is zichtbaar met een rand.
- Geen elementen die alleen werken als je met de muis erover gaat (hover).
Essentieel voor toetsenbord- en schermlezergebruikers
Hoe te checken
Gebruik geen muis of touchpad. Navigeer met een toetsenbord door de webpagina. Gebruik dan de tab-toets en pijltjestoetsen, bevestig een knop of link met de spatie-toets of enter-toets.
WCAG-succescriteria:
2.1.1 Toetsenbord
Samenvatting
Een toegankelijke webpagina:
- Gebruikt echte koppen voor structuur
- Gebruikt toegankelijk formulieren.
- Heeft duidelijke en begrijpelijke teksten
- Gebruikt beschrijvende linkteksten
- Is volledig met het toetsenbord te bedienen
- Bevat alt-tekst bij informatieve afbeeldingen
Hiermee voldoet de pagina aan de basisvereisten van WCAG 2.2 AA en is de informatie toegankelijk voor iedereen.
Colofon
Deze handleiding is gemaakt voor het project Toegankelijke Verkiezingsprogramma’s van Ieder(in) en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Accessibility, onderdeel van Bartiméus.
Accessibility©, 15-01-2026
E-mailadres: Info@accessibility.nl
Telefoonnummer: +31 (0)30 239 82 70
Adres: Christiaan Krammlaan 2, 3571 AX Utrecht, Nederland
Website: www.accessibility.nl
KVK-nummer: 30171355
IBAN: NL73 INGB 066 74 00 028
BTW-nummer: NL 810247562B01
Auteur: Wouter Lenssen, wlenssen@accessibility.nl